Stres yönetimi, hayatımızdaki bütün stres kaynaklarını ortadan kaldırmak anlamına gelmez. Zaten böyle bir hedef çoğu zaman ne mümkün ne de gereklidir. Asıl amaç; stres yaratan durumları daha doğru değerlendirebilmek, değiştirebildiğimiz koşullarda çözüm üretebilmek ve değiştiremediğimiz durumlarda verdiğimiz zihinsel, duygusal ve bedensel tepkileri daha iyi düzenleyebilmektir.
Stres yönetimi nasıl yapılır sorusunun tek bir cevabı yoktur; kullanılacak yöntem stresin kaynağına ve kişinin içinde bulunduğu koşullara göre değişebilir. Hepimiz zaman zaman stres yaşarız. Bir sınava hazırlanmak, önemli bir toplantıya girmek, maddi sorunlarla uğraşmak, aile içindeki bir problemle baş etmeye çalışmak veya hayatımızdaki belirsizlikler stres yaratabilir. Sorun, stresin varlığından çok; stresin uzun süre devam etmesi, giderek yoğunlaşması veya günlük hayatımızdaki işlevselliğimizi bozacak bir düzeye ulaşmasıdır.
İyi bir stres yönetimi becerisi geliştirmek yalnızca gevşemeyi öğrenmekten ibaret değildir. Stresin kaynağını fark etmek, düşünce biçimimizi gözden geçirmek, sınır koyabilmek, problem çözebilmek, bedenimizin stres tepkisini düzenlemek ve gerektiğinde profesyonel destek alabilmek de bu sürecin parçalarıdır. Bu makalede stresle başa çıkmak için kullanabileceğiniz yöntemleri ve hangi yöntemin hangi durumda daha anlamlı olabileceğini ayrıntılı olarak ele alacağız.
İçindekiler
Stres Yönetimi Nedir?
Stres yönetimi, stres yaratan durumlarla ve bu durumların zihinsel, duygusal ve bedensel etkileriyle daha işlevsel biçimde başa çıkmak için kullanılan beceri ve yöntemlerin bütünüdür.
Burada önemli bir ayrım vardır: Stres yönetimi, her stresli durumda yalnızca kendimizi sakinleştirmeye çalışmak anlamına gelmez. Bazen yapılması gereken şey gevşemek değil, stres yaratan problemi çözmektir. Bazen de problemi ortadan kaldırmak mümkün olmadığı için o durum karşısındaki düşüncelerimizi, davranışlarımızı ve duygusal tepkilerimizi düzenlemek gerekir.
Bu nedenle iyi bir stres yönetimi için önce stresin ne olduğunu ve o anda bizi neyin strese soktuğunu anlamamız gerekir.
Stres Yönetimi Neden Önemlidir?
Kısa süreli stres yaşamın doğal bir parçasıdır. Bazı durumlarda bizi harekete geçirebilir, dikkatimizi önemli bir göreve yöneltebilir veya karşılaştığımız bir soruna çözüm üretmemiz için bizi motive edebilir.
Ancak stres uzun süre devam ettiğinde durum değişir. Sürekli gergin veya baskı altında hissetmek; uyku düzenimizi, dikkatimizi, karar verme becerimizi, ilişkilerimizi ve günlük performansımızı olumsuz etkileyebilir. İnsan uzun süre yoğun stres altında kaldığında bazen gerginliği günlük hayatının normal bir parçasıymış gibi görmeye bile başlayabilir.
Bu nedenle stres yönetiminin amacı yalnızca o anda biraz rahatlamak değil, uzun vadede stresle başa çıkma kapasitemizi geliştirmektir.
Stresle Başa Çıkmanın İlk Adımı Stresin Kaynağını Tanımaktır
Stres hissettiğimiz anda doğrudan bir gevşeme tekniğine başvurmak her zaman en iyi çözüm olmayabilir. Önce kendimize şu soruyu sormamız daha yararlı olabilir:
“Şu anda beni strese sokan şey tam olarak nedir?”
Bazen cevabı son derece açıktır. Yetiştirilmesi gereken bir proje, maddi bir problem, yaklaşan bir sınav veya ilişki çatışması gibi…
Bazen ise stresin kaynağı daha belirsizdir. Bir süredir her şeye yetişmeye çalışıyor olabiliriz. Dinlenmeye yeterince zaman ayırmıyor olabiliriz. Kendimizden gerçekçi olmayan beklentilerimiz olabilir veya kontrol edemediğimiz olayları sürekli zihnimizde çözmeye çalışıyor olabiliriz.
Stres kaynağını doğru tanımlamak, hangi stres yönetimi yöntemini kullanacağımızı belirlememize yardımcı olur.
Değiştirebildiğiniz Stres Kaynakları
Bazı stres kaynakları üzerinde doğrudan etkimiz vardır. Örneğin aşırı iş yükü, kötü zaman planlaması, sürekli ertelenen görevler, gereğinden fazla sorumluluk almak veya sınır koyamadığımız ilişkiler bunlardan bazıları olabilir.
Bu tür durumlarda yalnızca gevşemeye çalışmak problemin kendisini ortadan kaldırmaz. Daha etkili yaklaşım; problemi tanımlamak, seçenekleri değerlendirmek ve uygulanabilir bir çözüm üretmektir.
Örneğin stresinizin kaynağı sürekli yetişmeyen işlerse, çözüm yalnızca nefes egzersizi yapmak değildir. İşleri önem sırasına koymak, bazı sorumlulukları devretmek, gerçekçi süreler belirlemek veya gerektiğinde “hayır” diyebilmek de stres yönetiminin bir parçasıdır.
Değiştiremediğiniz Stres Kaynakları
Hayatımızdaki her koşulu değiştiremeyiz. Bir yakınımızın hastalığı, ekonomik belirsizlikler, geçmişte yaşanan olaylar veya başka insanların davranışları her zaman bizim kontrolümüzde değildir.
Bu tür durumlarda kontrol edemediğimiz şeyi sürekli kontrol etmeye çalışmak yerine kendi tepkimizi, düşünce biçimimizi ve davranışlarımızı daha iyi yönetmek daha işlevsel olabilir.
Stres yönetiminde önemli becerilerden biri de “Neyi değiştirebilirim, neyi değiştiremem?” ayrımını yapabilmektir.
Stres Yönetimi Teknikleri Nelerdir?
Herkes için tek bir doğru stres yönetimi tekniği yoktur. Bir kişiye iyi gelen bir yöntem, başka biri için aynı derecede yararlı olmayabilir. Ayrıca aynı kişinin farklı stres kaynaklarında farklı yöntemlere ihtiyacı olabilir.
Bu nedenle stres yönetimini tek bir teknik yerine, gerektiğinde kullanılabilecek bir beceriler bütünü olarak düşünmek daha doğrudur.
Nefes ve Bedensel Gevşeme Teknikleri
Stres yaşadığımızda yalnızca zihnimiz değil, bedenimiz de tepki verir. Solunum hızlanabilir, kaslar gerilebilir, kalp atışı artabilir ve beden daha yüksek bir uyarılma düzeyine geçebilir.
Yavaş ve rahat bir solunum ritmine dönmek, bedensel uyarılmanın azalmasına yardımcı olabilir. Burada amaç mümkün olduğunca derin nefes almak değil, nefesi zorlamadan daha sakin ve düzenli hale getirmektir.
Kas gevşetme egzersizleri de stres sırasında farkında olmadan oluşan gerginliği fark etmek ve azaltmak için kullanılabilir. Omuzlarınızı, çenenizi, boynunuzu veya ellerinizi kontrol ettiğinizde gereksiz yere ne kadar gergin tuttuğunuzu fark edebilirsiniz.
Bu konuda daha ayrıntılı uygulamalar için nefes egzersizleri ile ilgili makaleyi de okuyabilirsiniz.
Fiziksel Aktivite ve Hareket
Stresli dönemlerde çoğu insanın yaptığı hatalardan biri, bütün gün aynı yerde oturup zihinsel olarak problemi çözmeye çalışmaktır.
Oysa kısa bir yürüyüş yapmak, masadan kalkmak, bedeni hareket ettirmek veya düzenli egzersizi günlük hayatın bir parçası haline getirmek stres yönetimine katkı sağlayabilir.
Bunun mutlaka yoğun bir spor olması gerekmez. Gün içinde kısa yürüyüşler yapmak, merdiven kullanmak veya uzun süre oturuyorsanız belirli aralıklarla ayağa kalkmak bile günlük rutininizi değiştirebilir.
Fiziksel aktiviteyi yalnızca stres ortaya çıktığında kullanılan bir “acil müdahale” yöntemi olarak değil, düzenli bir yaşam alışkanlığı olarak düşünmek daha anlamlıdır.
Dikkati Yeniden Yönlendirme
Yoğun stres altında zihnimiz bazen aynı düşüncenin etrafında tekrar tekrar dönmeye başlar. Bir problemi düşünmekle o problem üzerinde üretken biçimde çalışmak aynı şey değildir.
Böyle anlarda birkaç dakikalığına dikkati bulunduğumuz ortama yönlendirmek yararlı olabilir.
Etrafınızdaki renkleri, sesleri veya dokunduğunuz yüzeyleri fark etmek; bulunduğunuz ortamda gördüğünüz nesneleri incelemek veya kısa süreliğine yaptığınız işe ara vermek düşünce döngüsüne biraz mesafe koymanıza yardımcı olabilir.
Amaç problemi unutmak değildir. Bazen problemden birkaç dakikalığına zihinsel olarak uzaklaşmak, yeniden döndüğümüzde onu daha berrak bir zihinle değerlendirmemizi kolaylaştırabilir.
İmgeleme ve Zihinsel Gevşeme
İmgeleme, stres yönetiminde kullanılabilecek yöntemlerden biridir. Kendinizi sakin ve rahat hissettiğiniz bir ortamı zihninizde ayrıntılarıyla canlandırabilirsiniz.
Örneğin daha önce bulunduğunuz huzurlu bir sahili, doğada sevdiğiniz bir yeri veya kendinizi rahat hissettiğiniz herhangi bir ortamı düşünün.
Sadece görüntüyü değil; sesleri, kokuları, sıcaklığı, rüzgarı ve bedeninizdeki hisleri de mümkün olduğunca ayrıntılı biçimde hayal etmeye çalışın.
Burada amaç gerçeklerden kaçmak değildir. Birkaç dakikalığına zihinsel ve bedensel uyarılmayı azaltıp ardından günlük hayata tekrar dönmektir.
Uyku Düzenine Dikkat Etmek
Stres ve uyku arasında çift yönlü bir ilişki vardır. Stres uykuya dalmayı veya uykuyu sürdürmeyi zorlaştırabilir; yetersiz uyku da ertesi gün stresle baş etme kapasitemizi azaltabilir.
Bu nedenle stresli dönemlerde “daha çok işim var, daha az uyuyayım” yaklaşımı çoğu zaman işleri kolaylaştırmak yerine daha da zorlaştırabilir.
Düzenli uyuma ve uyanma saatleri oluşturmaya çalışmak, yatmadan önce zihni aşırı uyaran aktiviteleri azaltmak ve uyku ortamını mümkün olduğunca uygun hale getirmek genel stres yönetiminin önemli parçalarındandır.
Uyku konusunda daha ayrıntılı bilgi için uykusuzluk ve uyku problemleri ile ilgili makaleyi okuyabilirsiniz.
Zaman ve İş Yükü Yönetimi
Bazen stresimizin önemli bir kısmı yapmamız gereken işlerden değil, o işleri nasıl organize ettiğimizden kaynaklanır.
Her görevi aynı derecede acil kabul etmek, sürekli bir işten diğerine geçmek veya bir gün içine gerçekçi olmayacak kadar çok görev yerleştirmek kronik bir yetişme hissi yaratabilir.
Yapılacak işleri önem ve aciliyet sırasına koymak, büyük görevleri daha küçük adımlara bölmek ve takviminizde bir miktar boşluk bırakmak stres düzeyinizi azaltmaya yardımcı olabilir.
Bir başka önemli beceri de her gelen talebe otomatik olarak “evet” dememektir. Gerektiğinde sınır koyabilmek, hem zaman yönetiminin hem de stres yönetiminin önemli bir parçasıdır.
Sosyal Destek ve Sınır Koymak
Stresli olduğumuzda bazen insanlardan uzaklaşmak isteyebiliriz. Ancak güvendiğimiz insanlarla konuşmak, destek istemek veya yaşadığımız sıkıntıyı paylaşmak stresle baş etmemizi kolaylaştırabilir.
Sosyal destek, bütün problemlerimizi başka insanların çözmesi anlamına gelmez. Bazen yalnız olmadığımızı hissetmek veya bir kişinin farklı bakış açısını duymak bile faydalı olabilir.
Diğer taraftan bazı ilişkiler bizzat stres kaynağı haline gelebilir. Sürekli başkalarının taleplerini karşılamaya çalışmak, kendi ihtiyaçlarımızı ifade edememek veya sınır koyamamak da uzun vadede stresimizi artırabilir.
Mindfulness ve Meditasyon
Mindfulness uygulamalarının amacı zihnimizdeki bütün düşünceleri susturmak değildir. Düşüncelerimizi fark etmek ancak her düşünceyi mutlak bir gerçekmiş gibi takip etmemeyi öğrenmek temel amaçlardan biridir.
Stresli olduğumuzda zihnimiz gelecekle ilgili olumsuz senaryolar üretmeye veya geçmişte yaşanan olayları tekrar tekrar değerlendirmeye eğilimli olabilir.
Dikkati yeniden içinde bulunduğumuz ana yönlendirmek ve düşüncelerimizi biraz daha mesafeli gözlemleyebilmek, bazı kişiler için stres tepkisini düzenlemeyi kolaylaştırabilir.
Meditasyon ve mindfulness konusunda daha ayrıntılı bilgi için Meditasyon Nedir? başlıklı makaleyi de okuyabilirsiniz.
Düşünce Biçimini Gözden Geçirmek
Stres yalnızca başımıza gelen olaylardan kaynaklanmaz. O olayları nasıl değerlendirdiğimiz de hissettiğimiz stresin şiddetini etkileyebilir.
Örneğin bir işte hata yapmak:
“Bir hata yaptım ve bunu nasıl düzeltebileceğime bakabilirim.”
şeklinde değerlendirildiğinde başka;
“Her şeyi mahvettim, bu işin altından asla kalkamayacağım.”
şeklinde değerlendirildiğinde başka bir duygusal tepki oluşturabilir.
Bilişsel yaklaşımda amaç her şeyi olumlu görmek değildir. Ama olayla ilgili düşüncemizin ne kadar gerçekçi, dengeli ve işlevsel olduğunu sorgulamayı öğrenebiliriz.
“Bunun olacağını gösteren kanıt nedir?”, “Bu durumun başka bir açıklaması olabilir mi?”, “Aynı şeyi bir arkadaşım yaşasa ona ne söylerdim?” gibi sorular düşüncelerimize biraz mesafe kazandırabilir.
Bilişsel yöntemler hakkında daha ayrıntılı bilgi için Bilişsel Davranışçı Terapi ve Hipnoterapi ile ilgili sayfayı da inceleyebilirsiniz.
Anlık Stres ile Kronik Stres Aynı Şekilde Yönetilmez
Stres yönetiminde yapılan önemli hatalardan biri, bütün stres türlerine aynı yöntemle yaklaşmaktır.
Bir toplantıya girmeden beş dakika önce yaşadığınız stres ile aylardır devam eden yoğun iş yükünün veya uzun süreli bir aile probleminin yarattığı stres aynı değildir.
Anlık Stres İçin Ne Yapılabilir?
Kısa süreli ve o anda ortaya çıkan stres durumlarında birkaç dakikalık yöntemlerden yararlanabilirsiniz.
- Nefesinizi yavaşlatmaya çalışın.
- Omuzlarınızı, çenenizi ve ellerinizi gereksiz yere sıkıp sıkmadığınızı fark edin.
- Birkaç dakika yürüyün veya bulunduğunuz yerden kalkın.
- Dikkatinizi kısa süreliğine çevrenizdeki seslere ve görüntülere yönlendirin.
- Kısa bir imgeleme veya gevşeme egzersizi yapın.
- Kendinize “Şu anda çözmem gereken tek şey nedir?” diye sorun.
Bu küçük müdahaleler stres kaynağını ortadan kaldırmasa da o anda daha sağlıklı düşünmenize ve bir sonraki adımı belirlemenize yardımcı olabilir.
Uzun Süredir Devam Eden Stres İçin Ne Yapılmalı?
Stresiniz haftalar veya aylar boyunca devam ediyorsa yalnızca kısa süreli rahatlama egzersizleri yeterli olmayabilir.
Bu durumda stresin neden devam ettiğini araştırmak gerekir.
İş yükünüz mü fazla? Sürekli bir çatışma içinde misiniz? Kendinizden gerçekçi olmayan beklentileriniz mi var? Sürekli ertelediğiniz bir problem mi bulunuyor? Dinlenmeye hiç zaman ayırmıyor musunuz? Kontrolünüz dışında olan konuları tekrar tekrar çözmeye mi çalışıyorsunuz?
Kronik stresin yönetiminde amaç yalnızca belirtileri geçici olarak azaltmak değil, bu belirtileri üreten veya sürdüren koşulları ve davranış örüntülerini de ele almaktır.
İş Stresi Nasıl Yönetilir?
İş hayatı önemli stres kaynaklarından biri olabilir. İş yükü, yetişmesi gereken görevler, yöneticilerle veya çalışma arkadaşlarıyla yaşanan problemler, performans baskısı ve işle özel hayat arasındaki sınırların kaybolması zaman içinde yoğun bir stres kaynağı oluşturabilir.
İş stresini azaltmak için günlük çalışma biçiminizde bazı düzenlemeler yapabilirsiniz:
- Gününüzde gerçekten yapılması gereken işleri öncelik sırasına koyun.
- Büyük görevleri küçük ve uygulanabilir adımlara bölün.
- Mümkünse toplantıları ve yoğun işleri arka arkaya yerleştirmeyin.
- Uzun süre masa başında kalıyorsanız kısa hareket molaları verin.
- Her mesaj veya e-postaya anında cevap vermeniz gerekmediğini hatırlayın.
- İş saatleri dışında mümkün olduğunca işle özel hayat arasında sınır oluşturmaya çalışın.
- Gerçekçi olmayan bir iş yükünüz varsa bunu görmezden gelmek yerine ilgili kişilerle konuşmayı değerlendirin.
- Kontrolünüz dışındaki işyeri problemleri ile kendi sorumluluk alanınızı birbirinden ayırmaya çalışın.
İş hayatındaki her problemi düşünce biçimimizi değiştirerek çözemeyiz. Bazen gerçekten çalışma koşullarının değiştirilmesi gerekir. Stres yönetimi, sağlıksız veya sürdürülemez koşullara sonsuza kadar katlanmayı öğrenmek anlamına gelmez.
Zihninizi Kısa Bir Tatile Çıkarmanın 7 Yolu
Bazen büyük bir stres yönetimi programına değil, gün içinde yalnızca birkaç dakikalık zihinsel molalara ihtiyaç duyarız.
Ben buna “zihni kısa bir tatile çıkarmak” demeyi seviyorum.
Bu küçük molalar problemleri çözmez; ancak zihnimizin sürekli aynı noktada dönmesini engelleyerek bir miktar mesafe kazanmamıza yardımcı olabilir.
- Kısa bir yürüyüş yapın. Mümkünse bulunduğunuz ortamdan birkaç dakikalığına çıkın ve dikkatinizi yürüyüşünüze verin.
- Pencereden dışarı bakın. Birkaç dakika boyunca dışarıda gördüğünüz ayrıntıları inceleyin. İnsanlar, arabalar, binalar, bulutlar veya ağaçlar… Amaç yalnızca dikkatinizi kısa süreliğine bulunduğunuz çevreye yönlendirmektir.
- Huzurlu bir yeri hayal edin. Kendinizi rahat hissettiğiniz gerçek veya hayali bir ortamı mümkün olduğunca ayrıntılı biçimde zihninizde canlandırın.
- Sevdiğiniz bir müziği veya rehberli gevşeme kaydını dinleyin. Mümkünse bunu birkaç dakika boyunca başka bir işle uğraşmadan yapın.
- Güzel bir anınızı hatırlayın. Eski bir fotoğraf veya sizi iyi hissettiren bir anı, zihninizi stresli düşünce döngüsünden kısa süreliğine uzaklaştırabilir.
- Bedensel gerginliğinizi kontrol edin. Omuzlarınız, çeneniz, alnınız veya elleriniz gergin mi? Birkaç dakika boyunca bu bölgeleri bilinçli olarak serbest bırakmaya çalışın.
- Kısa bir meditasyon veya otohipnoz uygulayın. Bu teknikleri biliyorsanız birkaç dakikalık uygulamaları günlük stres yönetimi rutininizin bir parçası haline getirebilirsiniz.
Bu tür küçük molaların amacı gerçek hayattaki problemlerden kaçmak değildir. Birkaç dakika sonra probleminize geri döneceksiniz. Ancak belki bu kez biraz daha sakin, biraz daha dinlenmiş ve çözüm üretmeye daha hazır bir zihinle…
Stres Yönetiminde Yapılan Yaygın Hatalar
Stresle başa çıkmaya çalışırken bazen farkında olmadan problemi sürdüren yöntemlere başvurabiliriz.
Her şeyi kontrol etmeye çalışmak: Kontrol edemediğimiz olaylarla sürekli zihinsel mücadele içinde olmak stresimizi artırabilir.
Problemleri sürekli ertelemek: Rahatsız edici bir görevden kısa süreli kaçınmak rahatlatıcı olabilir. Ancak problem ortadan kalkmadığı için stres daha sonra yeniden ortaya çıkabilir.
Duyguları tamamen bastırmaya çalışmak: “Stresli olmamalıyım” diye düşünmek, stresin üzerine bir de stres yaşadığımız için kendimizi eleştirmemize neden olabilir.
Sürekli pozitif düşünmeye çalışmak: Stres yönetimi her durumda olumlu düşünmek değildir. Amaç, mümkün olduğunca gerçekçi ve işlevsel düşünmektir.
Alkol veya benzeri maddelerle rahatlamaya çalışmak: Kısa süreli rahatlama hissi verse bile stresin kaynağını çözmez ve zaman içinde ayrı sorunlara yol açabilir.
Sadece rahatlama tekniklerine güvenmek: Eğer stresinizin sebebi çözülebilir gerçek bir problemse, bazen yapılması gereken şey nefes egzersizi yapmak değil, o problemle ilgili somut bir adım atmaktır.
Stres Yönetiminde Hipnoz ve Otohipnozun Yeri
Hipnoz ve otohipnoz; stres yönetiminde gevşeme, dikkati odaklama, imgeleme ve bazı otomatik düşünce veya tepki örüntülerini fark etme çalışmalarında kullanılabilir.
Ancak hipnozun amacı kişinin hayatındaki bütün stres kaynaklarını ortadan kaldırmak değildir. İşinizde gerçek bir problem varsa hipnoz o problemi sizin yerinize çözmez. Bir ilişkide sınır koymanız gerekiyorsa bu davranışsal adımı yine sizin atmanız gerekir.
Hipnoterapi, uygun durumlarda psikoterapi sürecinin içinde veya tamamlayıcı bir yöntem olarak kullanılabilir. Stresle ilişkili otomatik tepkilerin fark edilmesi, gevşeme becerilerinin geliştirilmesi ve kişinin stres yaratan durumlara verdiği tepkiler üzerinde çalışılması bu sürecin bir parçası olabilir.
Hipnoterapinin ne olduğu konusunda daha ayrıntılı bilgi için Hipnoterapi Nedir? başlıklı makaleyi okuyabilirsiniz.
Kendi kendine uygulanan hipnoz tekniklerini öğrenmek isteyenler ise otohipnoz eğitimi ile ilgili sayfayı inceleyebilirler.
Stres İçin Ne Zaman Profesyonel Destek Alınmalı?
Her stres yaşadığımızda psikolojik destek almamız gerekmez. Günlük yaşamın getirdiği kısa süreli stresler çoğu zaman kendi baş etme becerilerimiz ve sosyal desteğimiz sayesinde zaman içinde azalabilir.
Ancak stresiniz uzun süredir devam ediyorsa veya günlük hayatınızı belirgin biçimde etkilemeye başladıysa profesyonel destek almayı düşünebilirsiniz.
Özellikle aşağıdaki durumlarda bir uzmana başvurmak faydalı olabilir:
- Stres nedeniyle iş veya okul performansınız belirgin şekilde düşüyorsa,
- Uyku düzeniniz uzun süredir bozulmuşsa,
- Sürekli gergin, huzursuz veya tahammülsüz hissediyorsanız,
- Stres ilişkilerinizi olumsuz etkiliyorsa,
- Sürekli aynı problemleri zihninizde tekrar tekrar düşünüyorsanız,
- Stresle baş etmek için sağlıksız davranışlara yöneliyorsanız,
- Kendi başınıza denediğiniz yöntemler yeterli olmuyorsa.
Stres bazen anksiyete, depresyon, uyku problemleri veya başka psikolojik sorunlarla birlikte de görülebilir. Böyle durumlarda yalnızca “stresi azaltmaya” odaklanmak yerine problemin tamamını değerlendirmek daha doğru olur.
Bireysel destek süreçleri hakkında bilgi almak isterseniz bireysel destek seansları sayfasını inceleyebilirsiniz.
Stres Yönetiminde Amaç Stresi Sıfırlamak Değildir
Hayatımızda hiç stres yaşamamak gerçekçi bir hedef değildir. Önemli olan, stres ortaya çıktığında onun bizi tamamen yönetmesine izin vermemek ve elimizdeki baş etme becerilerini geliştirmektir.
Bazen problem çözmemiz gerekir. Bazen sınır koymamız, bazen dinlenmemiz, bazen düşünce biçimimizi yeniden değerlendirmemiz gerekir. Bazen de tek başımıza çözmeye çalışmak yerine destek istemek daha doğru olabilir.
İyi stres yönetimi, zorlayıcı olayların hiç yaşanmamasını sağlamaz. Ancak bu olaylarla karşılaştığımızda daha esnek, daha bilinçli ve daha işlevsel tepkiler verebilmemize yardımcı olabilir.
