Logo

Köpek Fobisi Nedir – Kinofobi (Cynophobia)

Köpek Fobisi Nedir?

Köpek fobisi, köpeklerle ilgili aşırı ve irrasyonel bir korku veya kaygı durumudur. Köpek korkusu olan kişiler, köpeklerle karşılaşma, köpek sesleri duyma veya köpeklerle ilgili durumlarla karşılaşma durumunda aşırı korku, panik veya endişe yaşarlar. Korku mantıklı bir temele dayanıyorsa işlevseldir. Kişiyi hayatta tutar. Ancak fobi kavramı, bireylerin günlük yaşamını etkileyen yoğun bir korku ve endişe duygusuna işaret eder. Bu makalede işlevsel olmayan köpek korkusunu ve tedavi yöntemini tüm boyutlarıyla ele alıyoruz.

İçindekiler

Köpekten Korkmak Normal mi?

Sokaklarda rastladığımız köpeklerin bir çoğu zararsız, dost canlısı olsa da elbette bazıları kendini tehdit altında hissettiğinde veya korktuğunda agresif davranışlar sergileyebiliyorlar. Tıpkı insanların da birbirine karşı zaman zaman sokakta agresifleşebildiği gibi… Köpek korkusuna sahip kişiler, köpek sahibi arkadaş ve akrabalarla temasını sınırlayabilirken, köpeklerin bulunduğu ortamlarda bulunmak normal aktivitelerini kısıtlayabilmekte. İşte problem bu noktada başlamaktadır. Bir uyaran bizim günlük hayattaki işlevselliğimizi olumsuz etkiliyorsa, bu tür irrasyonel korkulardan kurtulmak için bir girişimde bulunmanın zamanı gelmiş demektir.

köpek fobisi Unutmamak lazım ki “korku”, mantıklı bir korku olduğu sürece sağlıklı ve işlevsel bir duygudur. Bizi hayatta tutar.  Düşünsenize; örneğin ilk çağlarda taş devrinde, iki arkadaş bir ağacın gölgesinde dinlenirken uzaktan çift dişli bir yırtıcı aslanın kendilerine doğru yaklaştığını görseler… kaçarlar mıydı? Evet, bazıları aslanı görünce hemen bir ağaca tırmanıp kaçarlardı… Ama bazılarının hiç umurunda olmazdı… Aslanı görmüş olmalarına rağmen, hiç korkmayıp ağacın gölgesinde keyif yapmaya devam ederlerdi. 

Sempatik sinir sisteminde savaş-kaç tepkisi tetiklenerek hemen kaçıp ağaca tırmanan mağara adamları var ya… işte bizler onların torunlarıyız. Kaçmayanlar ise doğal seleksiyon ile yok oldular. 

Kısacası, bizim genlerimizde agresif veya tehditkar bir hayvan gördüklerinde kendini korumak için kaçıp kurtulanların özellikleri var. Ağaca kaçan mağara adamlarının bu korkuları mantıklı korkulardı. Çünkü belki de daha önce bir aslanın bir başka insanı parçalayıp yediğini görmüş, böylece bir öğrenme işlemi gerçekleşmişti. Aslana yem olan kişi belki de daha önce böyle bir olay görmediği için (yani bu konuda bir öğrenme işlemi daha önce gerçekleşmediği için), yaklaşan aslanı bir tehdit olarak görmemişti ve yem olmuştu. Fobilerin bileşenlerinden birinin “genetik aktarım” olduğu bir gerçek olsa da, günümüzde “öğrenme” işlemi, fobilerin daha yaygın bir bileşenidir.

Köpek Korkusu Neden Olur?

Hayvanlarla ilgili olan çoğu fobi gibi, köpek korkusu da en çok özellikle çocukluk döneminde bir köpekle ilgili olumsuz bir deneyim yaşanmış olmasından kaynaklanır. Çocuklar da köpekler de doğaları gereği meraklıdırlar. Küçükken bir yerde oynarken aşırı heyecanlı bir yavru köpek oynamak için üstünüze atlamış olabilir. Veya büyük bir bekçi köpeği, size korkutucu bir şekilde hırlamış olabilir.

Büyük bir köpek, aslında gerçek bir saldırıda bulunmasa bile küçük bir çocuk üzerinde büyük bir olumsuz izlenim bırakabilir. Çocuklar öğrenmeye çok açık olduklarından bu tür deneyimler de çocuk için çok etkili bir öğrenme yoludur. Bir çocuk, böyle bir deneyimle köpeklerden korkmayı kolayca öğrenebilir.

Köpek fobisi edinmek için mutlaka olumsuz deneyimin sizi doğrudan etkilemesi gerekmiyor. Birçok ebeveyn, çocuklarını özellikle sokaktaki sahipsiz köpeklere yaklaşmamaları konusunda aşırı uyarılarda bulunur. Köpeklere dokunmasın diye bir köpek gördüğünde onları geri çekebilir, uyarabilir, hatta belki ebeveynin kendisi de köpekten korktuğu için kendisi de korktuğunu gösteren davranışlarda bulunabilir. Böylece çocuk da anne-babasından gördüğü bu davranışlardan “köpekler korkutucu, tehlikeli, kaçılması gereken hayvanlardır” gibi bir çıkarımda bulunabilir. Yani bir “öğrenme” işlemi gerçekleşmiş olur. 

Çocukların çok yaratıcı olan hayal gücü, eksik veya hatta hatalı bir köpek davranışı anlayışıyla birleştiğinde bu da köpek fobisine sebep olabilir. Bir arkadaşı veya tanıdığı birisi bir köpek tarafından saldırıya uğramışsa veya bir ebeveyn bu konuda mantıksız bir korkuya sahipse, çocuğun da kinofobi (köpek korkusu – köpek fobisi) geliştirme riski artar.

Köpek Fobisi Belirtileri

Tüm fobiler gibi, köpek korkusunun şiddeti de kişiden kişiye göre değişir. Bazıları sadece iri ırklardan gelen köpeklerden korkarken, bazıları minik bir yavru köpekten bile korkarlar. Bazıları canlı köpeklerin yanında durmaktan rahatsız olabilirken bazları bir köpek fotoğrafı gördüğünde veya TV’de bir köpek gördüğünde bile korkabilir. Herkesin köpek fobisi kendine özgüdür. Dolayısıyla kinofobinin, yani köpek korkusunun semptomları da kişiden kişiye değişebilir.

Genellikle köpek fobisi belirtileri şu şekildedir:

  • Aşırı kaçınma ve kaygı,
  • Saklamaya çalışmak
  • Oryantasyon bozukluğu
  • Dehşet içinde donakalmak
  • Mide bulantısı
  • Baş dönmesi,
  • Terleme,
  • Kalp çarpıntısı,
  • Titreme,
  • Nefes almada zorluk,
  • Tehlike hissi
  • Kontrolü kaybetme korkusu
  • Aşırı kaçınma ve kaygı
 

Hatta ağlamaya bile başlayabilirsiniz… “Beklenti kaygısı”, da çok yaygındır. Yani kişi bilinen bir zamanda gerçek yüzleşme gerçekleşecekse, (örneğin köpeği olan bir arkadaşının evine misafirliğe gitmesi gerekiyorsa), bu tür günlerde ortaya çıkar.

Komplikasyonlar

Köpekler halk arasında evcil hayvan veya sadık bir dost veya eşlikçi olarak çok popüler olduğu için, günümüzde bir köpekle aynı ortamda bulunmaktan kaçınmak neredeyse imkansız gibidir. Bu yüzden insanlar köpek sahipleriyle, köpeği olan kişilerle aile toplantılarından kaçınma noktasına kadar kendini sınırlayabiliyorlar. İnsanlar birçok açık hava mekana köpeklerini de getirdiğinden, parkta yürümek, yürüyüş yapmak veya kamp yapmak gibi açık hava etkinliklerinin tadını çıkaramayabilirsiniz. Bir köpekle herhangi bir teması önlemeye çalışırken günlük rutininiz aşırı derecede kısıtlanabilir.

Hissedilen bu tür artan bir izolasyon ihtiyacı, depresyona ve diğer anksiyete bozukluklarına bile yol açabilir. Hatta bazı kişiler evlerinden dışarı çıkma konusunda giderek daha isteksiz hale bile gelebilirler.

Köpek Korkusu Nasıl Yenilir?

Tüm hayvan fobileri gibi, köpek korkusu da terapi ile üstesinden gelinebilir bir problemdir. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Hipnoz Tedavisi, fobiler konusunda oldukça etkili yöntemlerdendir. “Sistematik duyarsızlaştırma” ve “taşırma” gibi teknikler, köpek korkusunu gidermeye kaldırmaya yardımcı olarak daha işlevsel başa çıkma becerileri geliştirmeyi sağlayan tekniklerdendir. Dünyada bu teknikler Hipnoz Yöntemi ve davranışsal egzersizlerle başarılı bir şekilde uygulanmaktadır. 

kopek Yüzleşme ve maruz kalma terapileri genellikle gerçek köpekler ile gerçekleştirilse de imajinasyon ile de maruziyet terapisi yapılabilir. Hipnoz, imajinasyon içeren maruziyet tekniklerinin en etkilisidir. Zira hipnotik zihin durumundayken kişinin imgeleme ve hayal etme kapasitesi maksimuma ulaşır. Bu tür yöntemlerle bir terapi alıyorsanız, fiziksel olarak veya imgeleme yapmak suretiyle bir köpeğe yaklaşmak ve onu sevmek gibi olumlu davranışlar sergilemeye teşvik edilirsiniz. Terapistiniz size bu konuda rehberlik eder.

Hipnoz gibi yöntemlerde canlı bir köpeğe maruz kalmak yerine, köpeği canlı bir şekilde hayal etmenize yönelik teknikler uygulanır. Köpekten korkan hiç kimse, köpekle baş başa kalacağı yakın temaslı bir terapi yöntemini tercih etmek istemez. Taşırma yöntemi; kişiyi köpekle bir odada baş başa bırakarak istenmeyen davranışın sönmesini bekleme durumudur. Oysa korkuya sistematik olarak maruz kalmak, kişi için daha konforlu olacaktır. Hipnoz yönteminde canlı köpek bulunmaz ve bu nedenle danışan için en konforlu yöntemdir diyebiliriz.

Köpek Korkusu İçin Kendi Kendine Yardım Yöntemleri

EFTHypnotistanbulJPG EFT (Emotional Freedom Technique – Duygusal Özgürleşme Tekniği) de bu konuda oldukça etkilidir. EFT yöntemini öğrenmeniz, köpek fobinizi kendi kendinize gidermek için deneyebileceğiniz etkili yöntemlerden biridir. Ancak bu yeni nesil bir yöntemdir. EFT ile ilgili bir çok bilimsel çalışma yapılmış olmasına rağmen, günümüzde -henüz- bilimsel bir yöntem olarak kabul görmüş değildir. Yine de bu durum, EFT’nin etkili olmadığı anlamına gelmemektedir.

Literatürde EFT ile ilgili pek çok çalışma mevcut olsa da, hatta EFT’yi temel alan pek çok farklı terapi modeli olsa da, şu an için EFT’yi kesin olarak bir tedavi yöntemi diye nitelendirmek doğru olmaz. Ancak EFT’nin dünyada yaygın olarak kullanılan, doğru öğrenilip doğru uygulandığında genellikle şaşırtıcı derecede hızlı ve etkili sonuçlar veren, öğrenilmesi çok kolay, popüler bir yöntem olduğunu söyleyebiliriz.

Bu yüzden diğer terapi yöntemlerine paralel olarak kullanıldığında, sonuç alma sürenizi minimuma indirirken başarı şansınızı da maksimuma çıkarır. Bir çok terapist, EFT’yi bir tamamlayıcı unsur olarak kullanırken, EFT’nin bir çok kişide tek başına da sonuç verebilen bir yöntem olduğu görülmektedir. EFT’yi bir EFT uzmanı eşliğinde seanslarla alabilirsiniz elbette ama ideal olan, kişiye EFT yapmayı öğretip kendi kendine uygulamasını sağlamaktır. Böylece kişi EFT uygulamak için mutlaka seanslara gitmek zorunda olmak yerine, istediği zaman evde kendi kendine istediği kadar uygulama şansına sahip olabilmektedir.

Fobinizle kendi hızınızda kendi kendinize ilgilenmek isterseniz sitemizde “Eğitimler” linkinde bulunan online EFT Eğitimi linkine tıklayarak bu eğitimi siz de alabilirsiniz.

Fobiniz aşırı şiddetliyse, bazı uzmanlar terapiye eşlik etsin diye bazı ilaçlar da tavsiye edebilmektedir. Ancak ilaçlar tek başına bir fobi tedavisi vaat etmez. İlaçların fonksiyonu şudur ki; bazı ilaçlar bir köpekle karşılaştığınızda hissettiğiniz kaygıyı önemli ölçüde azaltabilir, dolayısıyla yukarıda bahsettiğim terapötik yöntemlerden biriyle teröpatik destek alırken, bu teröpatik tekniklerden daha iyi sonuç almanıza, terapiye odaklanabilmenize yardım eder. Tek başına bir çözüm vaat etmez.

Sonuç:

Kısacası köpek fobisi (kinofobi) ne kadar şiddetli olursa olsun, son derece üstesinden gelinebilir bir korkudur. Karar verip, biraz da çalışarak, kararlı bir şekilde semptomlarla kendi başınıza başa çıkabilecek seviyeye gelmemeniz için hiçbir neden yoktur. Yeter ki bu korkudan kurtulmaya karar verin, harekete geçin, ve istikrarlı bir şekilde seçeceğiniz bir teknikle çalışmalarınıza başlayın. İster kendi kendinize, ister bir danışmanlık alarak yukarıda bahsettiğim tekniklerin biri veya bir kaçıyla bu korkunuzla tamamen vedalaşmanız gayet mümkündür.

Köpek korkusu, toplumda oldukça yaygın bir spesifik fobidir ve terapi desteği ile yenilebilir. Terapide genellikle sistematik duyarsızlaştırma ve maruz bırakma (exposure) yöntemi kullanılır. Köpek korkusu için hipnoz tedavisi de en etkili ve en konforlu yöntemlerdendir. 

Bazı fobiler, (örn. yılan veya örümcek gibi fobiler) toplumda daha yaygın olmasına rağmen, ortalama bir insanın günlük hayatta bir yılanla karşılaşma olasılığı düşüktür. Bu yüzden kişiler günlük hayatta işlevselliğini bozmayan bu tür fobileri genellikle göz ardı ederler. Ama modern dünyada insanların bir köpekle karşılaşma olasılığı çok daha yüksektir. Dolayısıyla köpek fobisi, uygun bir tedavi ile üstesinden gelinmesi gereken irrasyonel bir korkudur.

Sık Sorulan Sorular

Köpek korkusu ile ilgili kısa sorular ve cevaplar

Köpek korkusu genellikle köpek ile ilgili kötü bir deneyim, bir travma veya korkutucu anılar sonucu gelişebilir. Örneğin; köpek saldırısına uğrama, ısırılma veya kovalanma gibi olumsuz köpek deneyimleri, bu korkunun temelini oluşturabilir. Bu korku aileden veya sosyal çevreden de öğrenilebilir ancak bazen nedeni tam olarak bilinemeyebilir.

Evet, köpek korkusu tedavi edilebilir. Bilişsel davranışçı terapi (BDT), Hipnoterapi, maruz bırakma terapisi ve EMDR gibi bazı psikoterapötik yöntemler, köpek korkusuyla başa çıkmada etkilidir.

Tedavi süresi kişiden kişiye değişebilir. Bazıları için köpek korkusu kısa süreli terapi ile yönetilebilirken, diğerleri için daha uzun bir süreç gerekebilir. Hafif köpek korkusu durumlarında, kısa sürede olumlu sonuçlar alınabilir. Ancak, şiddetli köpek fobisi durumlarında tedavi süreci daha uzun ve sabır gerektirebilir. Tedavinin etkili olması için düzenli olarak terapiye devam etmek önemlidir. Genellikle 4-5 ila 8-10 seans gerekebilir.

Köpek fobisini yenmek için köpeklerle olumlu deneyimler yaşamakla ilgili küçük adımlar atarak kendi kendinize maruz bırakma terapisi uygulayabilirsiniz. Köpeklerden kaçınmak yerine kademeli olarak köpeklerle temas kurmaya başlayarak “maruz bırakma” tekniğini uygulayabilirsiniz. Önce birazcık korkunuzu tetikleyecek mesafeden köpeği uzaktan izlemekle başlayın. Zamanla köpeklerle daha da yaklaşmak suretiyle maruz kalma egzersizleri yaparak korkunuzu azaltabilirsiniz.

Köpek korkusu tedavi edilmezse sosyal etkinliklerden kaçınma, günlük hayatta bazı kısıtlamalar nedeniyle yaşam kalitesinin düşmesi gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Tedavi edilmediğinde bu fobi zaman içinde daha da kemikleşebilir. Aşılabilir bir korku olduğu için bir klinik psikologdan destek almak iyi bir fikirdir.

Kln. Psk. Burak Uçkun
Kln. Psk. Burak Uçkun

Hipnoterapi diplomasını dünyanın ilk ulusal akreditasyona sahip hipnoterapi akademisi olan, ABD Los Angeles’taki HMI College of Hypnotherapy‘de aldı. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi “Psikoloji” bölümünden, yüksek onur derecesiyle bölüm ikincisi olarak mezun oldu. “Klinik Psikoloji” alanında Yüksek Lisans eğitimini İstanbul Beykent Üniversitesi‘nde başarıyla tamamlayarak, Uzman Klinik Psikolog unvanını aldı. Ulusal ve uluslararası platformlarda aldığı 12 adet müzik ödülünün yanı sıra inşaat mühendisliği alanında da lisans diplomasına sahiptir. Klinik Psikolog Burak Uçkun, yetişkinler için Bilişsel Davranışçı Terapi ve Hipnoterapi yönelimli Psikoterapi hizmetleri vemekle beraber alandaki uzmanlara Hipnoz eğitimleri de vermektedir.

Yazarın Tüm Makaleleri

Bunlar da ilginizi çekebilir

Sorularınız mı var?

Telefon veya e-posta ile irtibata geçmekten çekinmeyin

Merhaba...

Sorunuz mu var?

bilgi@hypnotistanbul.com 
Tel: 0539 914 23 10

Sorularınız için telefon ya da e-posta yoluyla irtibata geçmekten çekinmeyiniz.

hypnotistanbul