Evet, hipnoterapistlik bir uzmanlıktır. Hipnoterapi, “hipnoz ile tedavi” demektir. Hipnoterapistler Hipnoz konusunda ve bunun klinik kullanım alanları ve teknikleri konusunda eğitim almış hipnoz uzmanlardır. Türkiye’de mesleki terimler sözlüğünde “hipnoterapistlik” adı verilmiş bir uzmanlık alanı olmasa da, aslında dünyada kabul gören bir “hipnoterapistlik” ünvan ve kavramı mevcuttur. “Hipnoterapist kimdir ve ne yapar” sorusu, ABD’de “Mesleki Ünvanlar Federal Sözlüğü”nde 1973’ten beri tanımlıdır. 1968’de kurulan ve 52 yılın üzerinde geçmişiyle ABD’de çapında ulusal akreditasyona sahip dünyanın ilk Hipnoterapi Akademisi HMI (Hypnosis Motivational Institute) ‘ın kurucusu ve Hipnoz’un dünyaca kabul görmüş duayenlerinden sayılan John Kappas, 1973 yılında ABD’nin “Mesleki Ünvanlar Federal Sözlüğü” ne giren “Hipnoterapist” ünvanın tanımını yapan kişidir. “Hipnoterapist kimdir ve ne yapar” sorusunun dünyaca kabul görmüş tanımı, Amerika’nın “Mesleki Ünvanlar Federal Sözlüğü”nde 1973’ten beri, şu anda da yürürlükte olmak üzere şu şekilde tanımlıdır:

Motivasyonu artırmak veya davranış biçimini değiştirmek için danışana hipnotik durumu yükleyen kişidir. Danışan ile problemin doğasını belirlemek için görüşür. Hipnozun nasıl işlediğini ve hipnoz sırasında neler yaşatacağını danışana açıklayarak hipnotik duruma girmesi için onu hazırlar. Bazı hipnotik testler uygulayarak danışanın “fiziksel telkin edilebilirlik” ve “duygusal telkin edilebilirlik” derecesini belirler. Sonra danışanda hipnotik durum oluşturur. Problemin analizini ve uygulanan bu hipnotik testlerin yorumunu temele alarak hipnotik teknikleri ve yöntemleri danışana göre uyarlar ve uygular. Gerekli gördüğü durumlarda danışana oto hipnozu öğretebilir.

Buradaki “fiziksel telkin edilebilirlik” (physical suggestibility) ve “duygusal telkin edilebilirlik” (emotional suggestibility) terimleri J. Kappas’ın (1925–2002)’ın 30 yıllık araştırmaları sonucunda dünya hipnoterapi literatürüne kazandırdığı iki teknik terimdir. “Duygusal olup olmamak” ile alakalı bir durum değildir; süjenin dolaylı telkinlere mi yoksa direkt telkinlere mi daha yatkın olduğu konusuna işaret eder.

“Hipnoterapist kimdir” sorusunun mesleki tanımı bugüne kadar bir değişikliğe uğramaksızın Amerika’nın Mesleki Ünvanlar Federal Sözlüğü’nde bu şekilde tanımlıdır. “Hipnoterapist” kavramı henüz Türkiye’nin mesleki terimler sözlüğünde tanımlanmamıştır. Bu nedenle “hipnoterapistlik diye ayrı bir meslek yoktur.

Dikkat ederseniz yukarıdaki evrensel tanımda ne “teşhis” veya “tedavi” den bahsedilmiş, ne de herhangi bir meslek mensubu olma şartı aranmış. Zira yurt dışında Hipnoterapistlik yasalarda ayrı bir mesleki eğitim alanı olarak tanımlandığı için, Hipnoterapist’in literatürdeki bu resmi tanımında hekim olma şartından da bahsedilmemiş olduğu görülmektedir.

ANCAK: Hipnoz bir araçtır ve ne amaçla kullanıldığına dair yasalar vardır. Dünyanın diğer ülkelerinde de, tıp hekimi olmayan hiç kimse, hipnozu “tedavi” amaçlı konularda kullanmaya yetkili değildir. Hipnoterapi, “hipnozla terapi” yani “tedavi” anlamına gelir. Hipnoz ise bir araçtır ve tedavide kullanımı olduğu gibi, tedavi dışında kalan konularda da çok çeşitli kullanım alanları vardır. Hipnoz ve Hipnoterapinin farkını bilmeniz önemlidir.

Hipnoterapi’nin İngiltere’de konumlandırılması ise şu şekildedir gelişmiştir; 2002 yılında İngiltere Eğitim Bakanlığı, “Hipnoterapi” ile ilgili, kendi ulusal mesleki yeterlilik temellerine dayanan bir “Ulusal Meslek Standartları” geliştirdi. Bu standartlar Hipnoterapist’lerin aldığı hipnoz eğitiminin standartlarını da belirlemiş oldu. İngiltere’nin “Nitelikler ve Müfredatlar Müdürlüğü” şemsiyesi altında ve Ulusal Yeterlilikler Çerçevesi’ne dayalı olarak belirlenen bu “ulusal meslek standartları” ile beraber Hipnoz uzmanlığı, İngiltere’de tıp, psikoloji veya psikiyatri gibi herhangi bir meslek grubunun tekeline verilmeksizin, tek başına bir uzmanlık olarak konumlandırılmış durumda.

Özet olarak, dünyanın birçok modern ülkesinde hipnoz ve hipnoterapistlik ya ayrı bir uzmanlık alanı ve özgün bir meslek olarak konumlandırılmış durumda. Kısıtlamalar getirilen bölge ve ülkeler olsa da, bu kısıtlamaların amacı ve içeriği: hipnozun hastalık tedavisi veya tıbbi teşhis veya “tedavi” amacıyla kullanılmasını engellemek için olan, sağlık alanındaki kullanımına yönelik kısıtlamalardır. Tabi ki “teşhis ve tedavi” sadece ve sadece tıp mensuplarına bırakılması gereken bir süreçtir. Sadece hipnoz değil, tıp mensupları haricindeki hiçbir uzmanlık alanı, hastalık tedavisi için hipnoz veya herhangi başka bir uygulama yapamaz. Hipnozun tek kullanım alanı psikiyatri veya hastalık tedavisi olmadığı için, hipnozun; hastalık tedavisi veya tıbbi uygulamaları dışında kalan diğer kullanım alanlarında hipnoz uygulamaları yapılabilmesi, hipnozu öğretme, veya hipnoz öğrenme ile ilgili dünyadaki diğer bir çok ülkede herhangi bir kanuni kısıtlama yoktur. Gösteri amaçlı sahne hipnozu gibi şovların bir çok ülkelde yasaklanmasının sebebi ise hipnoz gibi değerli bir uygulamanın imajının zedelenmemesi içindir.